Yıl 2018, Cilt 38, Sayı 3, Sayfalar 1013 - 1035 2018-12-30

Examining the Relationship Between Middle School Students’ Submissive Behaviors and Psychiatric Symptoms
Ortaokul Öğrencilerinin Boyun Eğici Davranışlar ve Ruhsal Belirti Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Gazanfer ANLI [1]

7 55

This research was carried out with the aim of examining the relationship between submissive behaviors and psychiatric symptoms. The study was conducted with 386 students in 8th grade of middle school students in Istanbul in 2016-2017 academic year. The sample consisted of 206 female students and 180 male students were found to have an average age of 13.22. The data were obtained by using the Submissive Acts Scale developed by Gilbert and Allan (1994), adapted to Turkish by Şahin and Şahin and Brief Symptom Inventory developed by Derogatis, adapted to Turkish by Şahin and Durak. As a result of the correlation analysis, submissive behavior is positively correlated with somatization, obsessive compulsive disorder, interpersonal sensitivity, depression, anxiety, hostility, paranoid thoughts, phobic anxiety, psychoticism which are Brief Symptom Inventory subscales. In regression analysis hostility, interpersonal sensitivity and depression were found as predictors of submissive behaviors and interpersonal sensitivity was found to be the strongest predictor.


Bu araştırma boyun eğici davranışlar ile ruhsal belirtiler arasındaki ilişkiyi incelemek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2016-2017 öğretim yılında İstanbul’da bulunan bazı ortaokulların 8. sınıflarında öğrenim gören 386 öğrenci ile yapılmıştır. 206’si kız ve 180’i erkek öğrenciden oluşan örneklemin yaş ortalaması 13,22 bulunmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Gilbert ve Allan tarafından geliştirilip Şahin ve Şahin tarafından Türkçe’ye uyarlaması yapılan Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği ile Derogatis tarafından geliştirilip Türkçeye uyarlaması ise Şahin ve Durak tarafından yapılan Kısa Semptom Envanteri kullanılmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda boyun eğici davranışların; kısa semptom envanteri alt ölçekleri olan somatizasyon, obsesif kompulsif, kişilerarası duyarlılık, depresyon, anksiyete, hostilite, paranoid düşünce, fobik anksiyete, psikotizm alt ölçekleri ile pozitif yönde anlamlı ilişkide olduğu tespit edilmiştir. Daha sonra gerçekleştirilen regresyon analizinde boyun eğici davranışların yordayıcıları olarak düşmanlık, kişilerarası duyarlılık ve depresyon boyutları tespit edilmiş, kişilerarası duyarlılık boyutunun en güçlü yordayıcı olduğu bulunmuştur.

  • Davidson, J. R., Zisook, S., Giller, E. ve Helms, M. (1989). Symptoms of interpersonal sensitivity in depression. Comprehensive Psychiatry, 30, 357-368. https://doi.org/10.1016/0010-440X(89)90001-1
  • Deluty, R. H. (1981). Adaptiveness of aggressive, assertive, and submissive behavior for children. Journal of Clinical Child Psychology, 10, 155–158. http://dx.doi.org/10.1080/15374418109533038
  • Deluty, R. H. (1985). Consistency of assertive, aggressive, and submissive behavior for children. Journal of Personality and Social Psychology, 49(4), 1054–1065.
  • Derogatis, L. R. (1992). The Brief Symptom Inventory-BSI administration, scoring and procedures manual-II. USA, Clinical Psychometric Research Inc.
  • Derogatis, L. R. ve Lazarus, L. (1994). SCL-90-R, Brief Symptom Inventory, and matching clinical rating scales. In Maruish, M.E. (Ed.), The use of psychological testing for treatment planning and outcome assessment (pp. 217–248). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
  • Gerlsma, C., Emmelkamp, P. M. G. ve Arrindell, W. A., (1990). Anxiety, depression, and perception of early parenting: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 10, 251-277.
  • Gilbert, P. (2000). The relationship of shame, social anxiety, and depression: The Role of The Evaluation of Social Rank. Clinical Psychology and Psychotherapy, 7, 174–189. DOI: 10.1002/1099-0879(200007)7:3<174::AID-CPP236>3.0.CO;2-U
  • Gilbert, P. ve S. Allan. (1994). Assertiveness, submissive behaviour and social comparison. British Journal of Clinical Psychology, 33, 295-306. DOI: 10.1111/j.2044-8260.1994.tb01125.x
  • Gilbert, P., Allan, S., Brough, S., Melley, S. ve Miles, J. N. V. (2002). Relationship of anhedonia and anxiety to social rank, defeat and entrapment. Journal of Affective Disorders, 71: 141-151.
  • Gilbert, P., Cheung, M. S-P., Grandfield, T., Campey, F. ve Irons, C. (2003). Assessment recall of threat and submissiveness in childhood: Development of a new scale and ıts relationship with depression, social comparison and shame. Clinical Psychology and Psychotherapy, 10(2), 108–115. DOI: 10.1002/cpp.359
  • Allan, S. ve Gilbert, P. (1997). Submissive behavior and psychopathology. British Journal of Psychopathology, 36, 467–488. DOI: 10.1111/j.2044-8260.1997.tb01255.x
  • Gilbert, P., Pehl, J. ve Allan, S., (1994). The phenomenology of shame and guilt: An empirical investigation. British Journal of Medical Psychology, 67, 23-36. DOI: 10.1111/j.2044-8341.1994.tb01768.x
  • Harb, G. C., Heimberg, R. G., Fresco, D. M., Schneier, F. R. ve Liebowitz, M. R. (2002). The psychometric properties of the interpersonal sensitivity measure in social anxiety disorder. Behaviour Research and Therapy, 40, 961–979. https://doi.org/10.1016/S0005-7967(01)00125-5.
  • Kaya, M., Güneş, G., Kaya, B. ve Pehlivan, E. (2004). Tıp fakültesi öğrencilerinde boyun eğici davranışlar ve şiddetle ilişkisi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 5, 5- 10.
  • Kulaksızoğlu, A. (1999). Ergenlik psikolojisi. (2. Basım) İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Mackinnon, A., Henderson, A. S. ve Andrews, G., (1992) Parental affectionless control as an antecedent to adult depression: A risk factor redefined. Psychological Medicine, 23, 135-14. DOI: https://doi.org/10.1017/S0033291700038927
  • O’Connor, E. L., Berry, W. J., Weiss, J., ve Gilbert, P. (2002). Guilt, fear, submission and empathy in depression. Journal of Affective Disorders. 71, 19-27.
  • Onstad, S., Skre, I., Torgersen, S. ve Kringlen, E., (1993). Parental representations in twins discordant for schizophrenia. Psychological Medicine, 23, 335-340.
  • Öngen, D. (2002). Ergenlerde sorunlarla başa çıkma davranışları. Eğitim ve Bilim, 27(125): 54-61.
  • Öngen, D. (2006). The relationships between self-criticism, submissive behavior, and depression among turkish adolescents. Personality and Individual Differences, 41, 793–800. DOI: 10.1016/j.paid.2006.03.013
  • Özbay, H,, Sahin, N,, Hınçal, G,, Güngör, S., Öztürk, E,, Mavili-Aktas, A., Aybas, M. ve Göka, E. (1991). Ergenlikte benlik imajı: Çalışan ve öğrenci ergenler arasında karşılaştırmalı bir çalışma. Türk Psikiyatri Dergisi, 2(2), 82-95.
  • Anlı, G. ve Şar, A. (2017). Boyun Eğici Davranışları Azaltmaya Yönelik Bilişsel Davranışçı Psiko-Eğitim Programının Kişilerarası Duyarlılık, Öfke ve Düşmanlık (Hostilite) Üzerine Etkisi. Eğitim ve Bilim. 42(192). DOI:10.15390/EB.2017.7266
  • Özkan, İ. A. ve Özen, A. (2008). Öğrenci hemşirelerde boyun eğici davranışlar ve benlik saygısı arasındaki ilişki. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 7(1), 53–58.
  • Parkhurst, J.T. ve Asher, S.R. (1992). Peer rejection in middle school: Subgroup differences in behavior, loneliness and ınterpersonal concerns. Developmental Psychology, 28(2): 231-24.
  • Plotnik, R. (2009). Psikolojiye Giriş. (Çev. T. Geniş, S. Çiftçi ve H. Dağ). İstanbul: Kaknüs Yayınları. (Eserin Orijinali 2007’de yayımlandı).
  • Santrock, J. W. (2014). Ergenlik. (Çeviri Ed. D. M. Siyez). Ankara: Nobel Yayınları.Savaşır, I. ve Şahin, N. H. (1997). Bilişsel davranışçı terapilerde değerlendirme: Sık kullanılan ölçekler. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları. 4:1-17.
  • Steinberg, L. (2013). Ergenlik. (Yayına Hazırlayan: F. Çok). İstanbul: İmge Kitabevi Yayınları.
  • Swets, P. (1998). Ergen çocuğunuzla konuşma sanatı. (Çev. B. Atlamaz). İstanbul: Varlık/Özel Yayınları. (Eserin orijinali 1997’de yayımlandı).
  • Şahin, N. H. ve Durak, A. (1994). Kısa Semptom Envanteri: Türk gençleri için uyarlanması. Türk Psikoloji Dergisi, 9(31), 44-56.
  • Şahin N. H. ve Şahin N. (1992). Reliability and validity of the Turkish version of the ATQ. Journal of Clinical Psychology, 48(3):334-340. DOI: 10.1002/1097-4679(199205)48:3<334: AID-JCLP2270480311>3.0.CO;2-P
  • Troop, N. A., Allan, S., Treasure, J. L. ve Katzman, M. (2003). Social comparison and submissive behaviour in eating disorder patients, Psychology and Psychotherapy, 76(3), 237-249. DOI: 10.1348/147608303322362479
  • Tuzcuoğlu, S. ve Korkmaz, B. (2001). Psikolojik danışma ve rehberlik öğrencilerinin boyun eğici davranış ve depresyon düzeylerinin incelenmesi. M. Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 14, 135-152
  • Boyce, P. ve Parker, G. (1989). Development of a scale to measure interpersonal sensitivity. Australian and New Zealand Journal of Psychiatry, 23(3), 341-351. DOI: 10.3109/00048678909068291
  • Yavuzer, H. (2016). Çocuk psikolojisi. (39. Basım) İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Yıldırım, İ. ve Ergene, T. (2003). Lise son sınıf öğrencilerinin akademik başarılarının yordayıcısı olarak sınav kaygısı, boyun eğici davranışlar ve sosyal destek, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 224-234.
  • Bryman, A. (2004) Social research methods (2nd edition). Oxford: Oxford University Press.Budak, S. (2003). Psikoloji sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
  • Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
  • Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • Ceyhan, E., Ceyhan, A. A. ve Kurtyılmaz, Y. (2005). Depression among the turkish female and male university students. Social Behavior and Personality: 33 (4), 329-340.
  • Cheung, M. S. P., Gilbert, P. ve Irons, C., (2004). An exploration of shame, social rank, and rumination in relation to depression. Personality and Individual Differences, 36, 1143–1153. doi:10.1016/S0191-8869(03)00206-X
  • Compas, B. C, Orosan P. G. & Grant, K. E. (1993). Adolescent stres and coping: implications for psychopatalogy during adolescence. Journal of Adolescence, 16(3), 331-349. DOI: 10.1006/jado.1993.1028
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-6141-7964
Yazar: Gazanfer ANLI (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { gefad390724, journal = {Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {1301-9058}, address = {Gazi Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {38}, pages = {1013 - 1035}, doi = {10.17152/gefad.390724}, title = {Ortaokul Öğrencilerinin Boyun Eğici Davranışlar ve Ruhsal Belirti Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi}, key = {cite}, author = {ANLI, Gazanfer} }
APA ANLI, G . (2018). Ortaokul Öğrencilerinin Boyun Eğici Davranışlar ve Ruhsal Belirti Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38 (3), 1013-1035. DOI: 10.17152/gefad.390724
MLA ANLI, G . "Ortaokul Öğrencilerinin Boyun Eğici Davranışlar ve Ruhsal Belirti Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 38 (2018): 1013-1035 <http://www.gefad.gazi.edu.tr/issue/42000/390724>
Chicago ANLI, G . "Ortaokul Öğrencilerinin Boyun Eğici Davranışlar ve Ruhsal Belirti Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 38 (2018): 1013-1035
RIS TY - JOUR T1 - Ortaokul Öğrencilerinin Boyun Eğici Davranışlar ve Ruhsal Belirti Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi AU - Gazanfer ANLI Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17152/gefad.390724 DO - 10.17152/gefad.390724 T2 - Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1013 EP - 1035 VL - 38 IS - 3 SN - 1301-9058- M3 - doi: 10.17152/gefad.390724 UR - http://dx.doi.org/10.17152/gefad.390724 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi Ortaokul Öğrencilerinin Boyun Eğici Davranışlar ve Ruhsal Belirti Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi %A Gazanfer ANLI %T Ortaokul Öğrencilerinin Boyun Eğici Davranışlar ve Ruhsal Belirti Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi %D 2018 %J Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 1301-9058- %V 38 %N 3 %R doi: 10.17152/gefad.390724 %U 10.17152/gefad.390724
ISNAD ANLI, Gazanfer . "Ortaokul Öğrencilerinin Boyun Eğici Davranışlar ve Ruhsal Belirti Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 38 / 3 (Aralık 2018): 1013-1035. http://dx.doi.org/10.17152/gefad.390724