Year 2019, Volume 39 , Issue 2, Pages 1135 - 1155 2019-08-01

Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması

Hikmet TURKAY [1] , Hasan Erdem MUMCU [2] , Abdulkerim ÇEVİKER [3] , Esengül GÜNGÖZ [4] , Kurtuluş ÖZLÜ [5]


Bu çalışmanın amacı, Vlachopoulos, Katartzi ve Kontou (2011) tarafından geliştirilen Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği’ni (The Basic Psychological Needs in Physical Education Scale BPN-PE) Türkçeye uyarlamak ve psikometrik özelliklerini incelemektir. Orijinal ölçek İngilizcedir ve üç faktörlü toplam 12 ifadeden oluşmaktadır. Türkçeye çevrilen ifadelerin Türkçeye uygunluğu, anlam bütünlüğü ve dil geçerliliğini sağlamak için İngilizce dil uzmanlarının görüşleri alınarak ölçeğe son şekli verilmiştir. Ölçeğin Türkçe formu 405 ortaokul ve 412 lise öğrencisine uygulandıktan sonra ölçeğin yapı geçerliği faktör analiziyle yapılmış ve analiz sonucunda Türkçeye çevrilen ölçeğin de 12 ifadeden oluşacağı kararlaştırılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek için ölçeğin her bir faktörü (ortaokul için 0,67 ile 0,75 ve lise için 0,66 ile 0,76 arasında) ve ölçeğin tümü için Cronbach Alpha güvenirlik katsayılarının yeterli olduğu sonucuna varılmıştır. Yapılan analizlerin sonuçlarına göre; Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği’nin üç faktörlü yapısının hem ortaokul hem de lise öğrencileri için Türk kültürüne güvenilir ve geçerli bir şekilde uyarlandığı yorumu yapılabilir.

Hür İrade Teorisi, Özerklik, Yeterlik, İlişki, Temel İhtiyaçlar
  • Adie, J. W., Duda, J. L., & Ntoumanis, N. (2008). Autonomy support, basic need satisfaction and the optimal functioning of adult male and female sport participants: A test of basic needs theory. Motivation and Emotion, 32(3), 189-199.
  • Baard, P. P., Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2004). Intrinsic Need Satisfaction: A Motivational Basis of Performance and Weil‐Being in Two Work Settings 1. Journal of applied social psychology, 34(10), 2045-2068.
  • Bakker, F.C., Whiting H.T.A., & Van Der Brug H. (1990). Sport Psychology: Concepts and Applications, New York: John Wiley and Sons; s.36
  • Barkoukis, V., Hagger, M. S., Lambropoulos, G., & Tsorbatzoudis, H. (2010). Extending the trans‐contextual model in physical education and leisure‐time contexts: Examining the role of basic psychological need satisfaction. British Journal of Educational Psychology, 80(4), 647-670.
  • Batmaz, H. Ç., Yıldırım, F., Coşkuner, Z., Karadag, M., & Atalı, A. (2013). Ortaöğretim Kurumlarında Voleybol Oynayan Sporcuların Spora Yönelik Beklenti ve Memnuniyet Düzeyleri (Elazığ İli Örneği). Sport Sciences, 8(4), 65-74.
  • Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). The need to belong: desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological bulletin, 117(3), 497.
  • Conroy, M. B., Cook, N. R., Manson, J. E., Buring, J. E., & Lee, I. M. (2005). Past physical activity, current physical activity, and risk of coronary heart disease. Medicine and science in sports and exercise, 37(8), 1251-1256.
  • Deci, E.L. & Ryan, R.M. (2012). Motivation, Personality, And Development Within Embedded Social Contexts: An Overview Of Self-Determination Theory: The Oxford Handbook Of Human Motivation, 85-107
  • Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2002). Overview of self-determination theory: An organismic dialectical perspective. Handbook of self-determination research, 3-33.
  • Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The" what" and" why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological inquiry, 11(4), 227-268.
  • Deci E.L., & Rayn RM. (1990). A motivational Approach to Self: Integration in Personality. Nebraska Sykposıum On Motivation. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. New York: Plenum Press.
  • Gagne, M. (2003). Autonomy support and need satisfaction in the motivation and well-being of gymnasts. Journal of Applied Sport Psychology, 15(4), 372-390.
  • Malpass, R. S. (1977). Theory and method in cross-cultural psychology. American Psychologist, 32(12), 1069.
  • Moreno Murcia, J. A., Gonzalez-Cutre Coll, D., Chillon Garzon, M., & Parra Rojas, N. (2008). Adaptation of the basic psychological needs in exercise scale to physical education. Revista Mexicana de Psicología, 25(2), 295-303.
  • Petray, C. K. (1989). Organizing Physical Fitness Assessment (Grades K-2) Strategies for the Elementary Physical Education Specialist. Journal of Physical Education, Recreation & Dance, 60(6), 57-60.
  • Reeve, J., & Jang, H. (2006). What teachers say and do to support students' autonomy during a learning activity. Journal of educational psychology, 98(1), 209.
  • Reinboth, M., Duda, J. L., & Ntoumanis, N. (2004). Dimensions of coaching behavior, need satisfaction, and the psychological and physical welfare of young athletes. Motivation and emotion, 28(3), 297-313.
  • Ritchie, L. D., Ivey, S. L., Woodward-Lopez, G., & Crawford, P. B. (2003). Alarming trends in pediatric overweight in the United States. Sozial-und Präventivmedizin/Social and Preventive Medicine, 48(3), 168-177.
  • Ryan, R. M. (1995). Psychological needs and the facilitation of integrative processes. Journal of personality, 63(3), 397-427.
  • Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American psychologist, 55(1), 68.
  • Ryan, R. M., Patrick, H., Deci, E. L., & Williams, G. C. (2008). Facilitating health behaviour change and its maintenance: Interventions based on self-determination theory. The European Health Psychologist, 10(1), 2-5.
  • Telama, R., Yang, X., Viikari, J., Välimäki, I., Wanne, O., & Raitakari, O. (2005). Physical activity from childhood to adulthood: a 21-year tracking study. American journal of preventive medicine, 28(3), 267-273.
  • Warburton, D. E., Nicol, C. W., & Bredin, S. S. (2006). Health benefits of physical activity: the evidence. Cmaj, 174(6), 801-809.
  • Vlachopoulos, S. P., Asci, F. H., Cid, L., Ersoz, G., González-Cutre, D., Moreno-Murcia, J. A., & Moutão, J. (2013). Cross-cultural invariance of the basic psychological needs in exercise scale and need satisfaction latent mean differences among Greek, Spanish, Portuguese and Turkish samples. Psychology of Sport and Exercise, 14(5), 622-631.
  • Vlachopoulos, S. P., Katartzi, E. S., & Kontou, M. G. (2011). The basic psychological needs in physical education scale. Journal of Teaching in Physical Education, 30(3), 263-280.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-9236-5634
Author: Hikmet TURKAY (Primary Author)
Institution: KAFKAS ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-4325-5575
Author: Hasan Erdem MUMCU
Institution: HİTİT ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-6566-1251
Author: Abdulkerim ÇEVİKER
Institution: HİTİT ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-1257-0938
Author: Esengül GÜNGÖZ
Institution: KAFKAS ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Author: Kurtuluş ÖZLÜ

Dates

Publication Date : August 1, 2019

Bibtex @research article { gefad535191, journal = {Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {1301-9058}, address = {}, publisher = {Gazi University}, year = {2019}, volume = {39}, pages = {1135 - 1155}, doi = {10.17152/gefad.535191}, title = {Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması}, key = {cite}, author = {TURKAY, Hikmet and MUMCU, Hasan Erdem and ÇEVİKER, Abdulkerim and GÜNGÖZ, Esengül and ÖZLÜ, Kurtuluş} }
APA TURKAY, H , MUMCU, H , ÇEVİKER, A , GÜNGÖZ, E , ÖZLÜ, K . (2019). Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi , 39 (2) , 1135-1155 . DOI: 10.17152/gefad.535191
MLA TURKAY, H , MUMCU, H , ÇEVİKER, A , GÜNGÖZ, E , ÖZLÜ, K . "Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 39 (2019 ): 1135-1155 <http://www.gefad.gazi.edu.tr/en/issue/47570/535191>
Chicago TURKAY, H , MUMCU, H , ÇEVİKER, A , GÜNGÖZ, E , ÖZLÜ, K . "Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 39 (2019 ): 1135-1155
RIS TY - JOUR T1 - Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması AU - Hikmet TURKAY , Hasan Erdem MUMCU , Abdulkerim ÇEVİKER , Esengül GÜNGÖZ , Kurtuluş ÖZLÜ Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.17152/gefad.535191 DO - 10.17152/gefad.535191 T2 - Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1135 EP - 1155 VL - 39 IS - 2 SN - 1301-9058- M3 - doi: 10.17152/gefad.535191 UR - https://doi.org/10.17152/gefad.535191 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması %A Hikmet TURKAY , Hasan Erdem MUMCU , Abdulkerim ÇEVİKER , Esengül GÜNGÖZ , Kurtuluş ÖZLÜ %T Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması %D 2019 %J Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 1301-9058- %V 39 %N 2 %R doi: 10.17152/gefad.535191 %U 10.17152/gefad.535191
ISNAD TURKAY, Hikmet , MUMCU, Hasan Erdem , ÇEVİKER, Abdulkerim , GÜNGÖZ, Esengül , ÖZLÜ, Kurtuluş . "Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 39 / 2 (August 2019): 1135-1155 . https://doi.org/10.17152/gefad.535191
AMA TURKAY H , MUMCU H , ÇEVİKER A , GÜNGÖZ E , ÖZLÜ K . Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2019; 39(2): 1135-1155.
Vancouver TURKAY H , MUMCU H , ÇEVİKER A , GÜNGÖZ E , ÖZLÜ K . Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2019; 39(2): 1155-1135.